1
Fecerunt autem filii Israël malum in conspectu Domini: qui tradidit illos in manu Madian septem annis,
Tornaram os filhos de Israel a fazer o mal dian te do Senhor: Que os entregou por sete anos nas mãos dos madianitas,
2
et oppressi sunt valde ab eis. Feceruntque sibi antra et speluncas in montibus, et munitissima ad repugnandum loca.
e foràm muito'oprimidos por êies. E fizeram para si covas e cavernas nos montes, e fortalezas para lhes poderem resistir.
3
Cumque sevisset Israël, ascendebat Madian et Amalec, ceterique orientalium nationum:
E tendo os israeíitas feito as suas semeaduras, vinham os madianitas e os amalecitas, e os outros po vos orientais:
4
et apud eos figentes tentoria, sicut erant in herbis cuncta vastabant usque ad introitum Gazæ: nihilque omnino ad vitam pertinens relinquebant in Israël, non oves, non boves, non asinos.
e pondo as suas tendas nos seus campos, tala vam tudo quanto ainda estava cni erva até à entrada de Gàza: e não deixavam aos israelitas nada do neces sário para a vida, nem ovelhas, nem bois, nem jumentos.
5
Ipsi enim et universi greges eorum veniebant cum tabernaculis suis, et instar locustarum universa complebant, innumera multitudo hominum et camelorum, quidquid tetigerant devastantes.
Porque eles vinham com todos os seus rebanhos e tendas, e à maneira de gafanhotos cobriam tudo com uma multidão inumerável de homens, e camelos, des truindo tudo quando tocavam.
6
Humiliatusque est Israël valde in conspectu Madian.
E Israel foi em extremo humilhado na presença de Madian.
7
Et clamavit ad Dominum postulans auxilium contra Madianitas.
Clamaram pois ao Senhor pedindo socorro con tra os madjanitas.
8
Qui misit ad eos virum prophetam, et locutus est: Hæc dicit Dominus Deus Israël: Ego vos feci conscendere de Ægypto, et eduxi vos de domo servitutis,
E o Senhor lhes mandou: um profeta, que lhes disse: Eis-aqui o que diz o Senhor Deus de Israel: Eu vos fiz sair do Egito, e vos tirei da casa da servidão,
9
et liberavi de manu Ægyptiorum, et omnium inimicorum qui affligebant vos: ejecique eos ad introitum vestrum, et tradidi vobis terram eorum.
e vos livrei do poder dos egiptanos, e de todos os inimigos que vos afligiam: e lancei fora os amorreus à vossa chegada, e entreguei-vos a sua terra.
10
Et dixi: Ego Dominus Deus vester: ne timeatis deos Amorrhæorum, in quorum terra habitatis. Et noluistis audire vocem meam.
E disse: Eu sou ó Senhor vosso Deus, não te mais os deuses dos amorreus, em cuja terra habitais. E vós não quisestes ouvir a minha voz.
11
Venit autem angelus Domini, et sedit sub quercu, quæ erat in Ephra, et pertinebat ad Joas patrem familiæ Ezri. Cumque Gedeon filius ejus excuteret atque purgaret frumenta in torculari, ut fugeret Madian,
Veio pois o anjo do Senhor, e assentou-se debaixo dum carvalho, que havia em Efra, e pertencia a Joás pai da família de Ezri. E estando Gedeão seu filho sacudindo e alimpando o seu trigo no lagar, para o esconder dos madianitas,
12
apparuit ei angelus Domini, et ait: Dominus tecum, virorum fortissime.
lhe apareceu o anjo do Senhor, e disse: o Senhor é contigo, o homem o mais valente d. e todos.
13
Dixitque ei Gedeon: Obsecro, mi domine, si Dominus nobiscum est, cur apprehenderunt nos hæc omnia? ubi sunt mirabilia ejus, quæ narraverunt patres nostri, atque dixerunt: De Ægypto eduxit nos Dominus? nunc autem dereliquit nos Dominus, et tradidit in manu Madian.
E Gedeão lhe disse: Se o Senhor é conosco, peço-te, Senhor meu, que me digas, por que caíram so bre nós todos os males? Onde estão aquelas suas m a ravilhas, que nossos pais nos têm contado, dizendo: O Senhor nos tirou do Egito? mas agora nos tem o Senhor desamparado, e nos entregou nas mãos dos madianitas.
14
Respexitque ad eum Dominus, et ait: Vade in hac fortitudine tua, et liberabis Israël de manu Madian: scito quod miserim te.
E o Senhor olhou para ele, e lhe d. isse: Vai nessa tua fortaleza, e livrarás a Israel do poder dos ma dianitas: sabe que eu sou quem te manda. e os filhos do Oriente, que são os árabes nômadas que vagueavam no deserto, a este da Palestina, do lado de Hauran, chamados em hebreu Benéqedem (filhos do Oriente).
15
Qui respondens ait: Obsecro, mi domine, in quo liberabo Israël? ecce familia mea infima est in Manasse, et ego minimus in domo patris mei.
Gedeão lhe replicou: Dizé-me, te peço, meu Senhor, como poderei eu livrar a Israel? Tu sabes que a minha família é a última de Manassés, e que eu sou o último na casa de meu pai.
16
Dixitque ei Dominus: Ego ero tecum: et percuties Madian quasi unum virum.
E o Senhor lhe respondeu: Eu serei contigo: e tu derrotarás os madianitas, como se fôssem um só homem.
17
Et ille: Si inveni, inquit, gratiam coram te, da mihi signum quod tu sis qui loqueris ad me:
E prosseguiu Gedeão: Se eu achei graça diante de ti, dá-me um sinal por ond. e conheça que tu és quem me fala.
18
nec recedas hinc, donec revertar ad te, portans sacrificium, et offerens tibi. Qui respondit: Ego præstolabor adventum tuum.
E não te vás daqui, menos que eu não volte trazendo um sacrifício, para to oferecer. E ele lhe res pondeu: Eu esperarei até que voltes.
19
Ingressus est itaque Gedeon, et coxit hædum, et de farinæ modio azymos panes: carnesque ponens in canistro, et jus carnium mittens in ollam, tulit omnia sub quercu, et obtulit ei.
Gedeão pois entrou em casa, e cozeu um cabri to, e fez duma certa medida de farinha pães asmos: e pondo á carne num cesto, e deitando o caldo da carne numa panela, trouxe tudo ao lugar debaixo do carvalho, e lho presenteou.
20
Cui dixit angelus Domini: Tolle carnes et azymos panes, et pone supra petram illam, et jus desuper funde. Cumque fecisset ita,
O anjo do Senhor lhe disse: Toma esta carne e esses pães asmos, e põe-nos sobre essa pedra, e derra ma-lhes por cima esse caldo. Tendo-o assim feito Gedeão,
21
extendit angelus Domini summitatem virgæ, quam tenebat in manu, et tetigit carnes et panes azymos: ascenditque ignis de petra, et carnes azymosque panes consumpsit: angelus autem Domini evanuit ex oculis ejus.
estendeu o anjo do Senhor a ponta da vara, que tinha na mão, e tocou a carne e os pães asmos: e ime diatamente saiu da pedra fogo, e consumiu a carne, e os pães asmos: e o anjo do Senhor desapareceu de seus olhos.
22
Vidensque Gedeon quod esset angelus Domini, ait: Heu mi Domine Deus: quia vidi angelum Domini facie ad faciem.
E vendo Gedeão que era um anjo do Senhor, disso: Ai de mim, Senhor meu Deus, que vi o anjo do Senhor face a face.
23
Dixitque ei Dominus: Pax tecum: ne timeas, non morieris.
E o Senhor lhe disse: A paz seja contigo: Não temas, não hás-de morrer.
24
Ædificavit ergo ibi Gedeon altare Domino, vocavitque illud, Domini pax, usque in præsentem diem. Cumque adhuc esset in Ephra, quæ est familiæ Ezri,
Ali mesmo pois edificou Gedeão um altar ao Senhor, e o chamou, a Paz do Senhor, nome que con serva até o dia de hoje. E estando ele ainda em Efra, que pertence à família de Ezri,
25
nocte illa dixit Dominus ad eum: Tolle taurum patris tui, et alterum taurum annorum septem, destruesque aram Baal, quæ est patris tui, et nemus, quod circa aram est, succide.
naquela noite lhe disse o Senhor: Toma um tou ro de teu pai, e outro touro de sete anos, e derribarás o altar de Baal, que é de teu pai: e corta o bosque, que cerca o altar:
26
Et ædificabis ibi altare Domino Deo tuo in summitate petræ hujus, super quam ante sacrificium posuisti: tollesque taurum secundum, et offeres holocaustum super struem lignorum, quæ de nemore succideris.
e ed, ificarás um altar ao Senhor teu Deus no alto desta pedra, sobre a qual puseste antes o sacrifício: e tomarás o segundo touro, e o oferecerás em holocausto sobre uma fogueira da lenha, que terás cortado do bosque.
27
Assumptis ergo Gedeon decem viris de servis suis, fecit sicut præceperat ei Dominus. Timens autem domum patris sui, et homines illius civitatis, per diem noluit id facere, sed omnia nocte complevit.
Gedeão tendo tomado dez dos seus servos, fez o que o Senhor lhe mandara. Mas temendo a família de seu pai, e os homens da cidade, não o quis fazer d. e dia, mas cumpriu tudo de noite.
28
Cumque surrexissent viri oppidi ejus mane, viderunt destructam aram Baal, lucumque succisum, et taurum alterum impositum super altare, quod tunc ædificatum erat.
E como os homens daquela cidade tendo-se le vantado pela manhã, vissem derrubado o altar de Baal. e cortado o bosque, e o outro touro pôsto sobre o altar, que acabava de se ter erigido,
29
Dixeruntque ad invicem: Quis hoc fecit? Cumque perquirerent auctorem facti, dictum est: Gedeon filius Joas fecit hæc omnia.
disseram uns para os outros: Quem fez isto? E averiguando o autor da obra, se lhes disse: Gedeão filho de Joás fez todas estas coisas.
30
Et dixerunt ad Joas: Produc filium tuum huc, ut moriatur: quia destruxit aram Baal, et succidit nemus.
E disseram a Joás: faze vir aqui teu filho, para que morra: porque destruiu o altar de Baal, e cortou o bosque.
31
Quibus ille respondit: Numquid ultores estis Baal, ut pugnetis pro eo? qui adversarius est ejus, moriatur antequam lux crastina veniat: si deus est, vindicet se de eo, qui suffodit aram ejus.
Joás lhes respondeu: Acaso sois vós os vinga dores de Baal, para combaterdes por ele? Aquêle que é seu inimigo, morra antes que chegue o dia de amanhã: se ele é Deus, vingue-se de quem destruiu o seu altar.
32
Ex illo die vocatus est Gedeon Jerobaal, eo quod dixisset Joas: Ulciscatur se de eo Baal, qui suffodit aram ejus.
Daquele dia em diante foi Ged. eão chamado Jerobaal, por causa daquele dito de Joás: Vingue-se Baal daquele que destruiu o seu altar.
33
Igitur omnis Madian, et Amalec, et orientales populi, congregati sunt simul: et transeuntes Jordanem, castrametati sunt in valle Jezraël.
Entretanto todos os madianitas e os amalecitas e os povos do Oriente se ajuntaram num corpo; e tendo passado o Jordão, acamparam no vale de Jezrael.
34
Spiritus autem Domini induit Gedeon, qui clangens buccina convocavit domum Abiezer, ut sequeretur se.
O Espírito do Senhor porem' entrou em Gedeão, o qual tocando com a trombeta convocou a casa de Abiezer, para que o seguisse.
35
Misitque nuntios in universum Manassen, qui et ipse secutus est eum: et alios nuntios in Aser et Zabulon et Nephthali, qui occurrerunt ei.
Enviou também mensageiros por toda a tribo de Manassés, que também o seguiu: e enviou outros mensageiros às tribos de Aser e de Zabulon e Neftali, que lhe saíram ao encontro.
36
Dixitque Gedeon ad Deum: Si salvum facis per manum meam Israël, sicut locutus es,
E disse Gedeão a Deus: Se tu hás de livrar a Israel, por meio da minha mão, como disseste,
37
ponam hoc vellus lanæ in area: si ros in solo vellere fuerit, et in omni terra siccitas, sciam quod per manum meam, sicut locutus es, liberabis Israël.
porei eu na eira este velo de lã: se o orvalho cair só no velo, e toda a terra ficar sêca, conhecerei eu daí que salvarás a Israel pela minha mão, segundo pro meteste.
38
Factumque est ita. Et de nocte consurgens expresso vellere, concham rore implevit.
E assim sucedeu. E levantand, o-se ainda de noi te espremendo o velo, encheu uma concha de orvalho.
39
Dixitque rursus ad Deum: Ne irascatur furor tuus contra me si adhuc semel tentavero, signum quærens in vellere. Oro ut solum vellus siccum sit, et omnis terra rore madens.
Tornou Gedeão a dizer a Deus: Não se acenda contra mim o teu furor se eu ainda fizer outra prova, pedindo sinal no velo. Peço que só o velo esteja sêco, e toda a terra molhada do orvalho.
40
Fecitque Deus nocte illa ut postulaverat: et fuit siccitas in solo vellere, et ros in omni terra.
E naquela noite íêz o Senhor o que Gedeão lhe pedira: e só no velo houve secura, e orvalho em toda a terra.