1
Consolamini, consolamini, popule meus, dicit Deus vester.
Consolai-vos, consolai-vos, povo meu, diz o vosso Deus.
2
Loquimini ad cor Jerusalem, et advocate eam, quoniam completa est malitia ejus, dimissa est iniquitas illius: suscepit de manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis.
Falai ao coração de Jerusalém, e chamai-a: Porque está acabada a sua malícia, está perdoada a sua iniqüidade: Ela recebeu da mão do Senhor uma pena dobrada por todos os seus pecados.
3
Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite in solitudine semitas Dei nostri.
Voz do que dama no deserto: Aparelhai o ca- (3) E DOS TEUS FILHOS - Os hebreus querem que isto se veriticasse nos quatro mancebos, Daniel, Hananias, Misael e Azarlas, que dizem ser do sangue real e de quem não há dúvida que foram destinados para servir a Nabucodonosor. - S. Jerônimo. minho do Senhor, endireitai na solidão as veredas do nosso Deus.
4
Omnis vallis exaltabitur, et omnis mons et collis humiliabitur, et erunt prava in directa, et aspera in vias planas:
Todo o vale será alteado, e todo o monte e outeiro será rebaixado, e o que era torto se tornará em estrada direita, e o escabroso em caminhos planos.
5
et revelabitur gloria Domini, et videbit omnis caro pariter quod os Domini locutum est.
E a glória do Senhor se manifestará, e toda a carne verá ao mesmo tempo o que a bôca do Senhor falou.
6
Vox dicentis: Clama. Et dixi: Quid clamabo? Omnis caro fœnum, et omnis gloria ejus quasi flos agri.
Soou uma voz de quem me dizia: Clama. E eu disse: Que hei de damar? Toda a carne é feno, e toda a sua glória é como a flor do campo.
7
Exsiccatum est fœnum, et cecidit flos, quia spiritus Domini sufflavit in eo. Vere fœnum est populus:
Secou-se o feno, e caiu a flor, porque o hálito do Senhor assoprou nele. Verdadeiramente o povo é feno:
8
exsiccatum est fœnum, et cecidit flos; verbum autem Domini nostri manet in æternum.
Secou-se o feno, e caiu a flor: Mas a palavra de Nosso Senhor permanece para sempre.
9
Super montem excelsum ascende, tu qui evangelizas Sion; exalta in fortitudine vocem tuam, qui evangelizas Jerusalem: exalta, noli timere. Dic civitatibus Juda: Ecce Deus vester:
Pdr 1, 26.). E é para notar que na Versão dos Setenta faltam tõdas estas palavras do verslculo 7, "porque o hálito do Senhor assoprou nele. Verdadeiramente o povo é feno, secou-se o feno e caiu a flor." Todos porém se supriram do hebreu e da Versão de Teodocião. E o faltarem elas nos Setenta, atribui S. Jerônimo a descuido de algum copista, nascido de acabarem duas orações nestas mesmas palavras, et cecidit fios, e caiu a flor, no qual caso é fâcil passar da primeira oração ao que se segue à segunda, omitindo o que fica no melo. Ora como na edição romana dos Setenta, feita em tempo de Xisto V, e da mesma sorte no Manuscrito de
10
ecce Dominus Deus in fortitudine veniet, et brachium ejus dominabitur: ecce merces ejus cum eo, et opus illius coram illo.
Sobe a um alto monte, tu, que anuncias o Evangelho.a Sião: Levanta com bem fôrça a tua voz tu, que anuncias o Evangelho a Jerusalém: Levanta-a, não temas. Dize às cidades de Judá: Eis-aí o vosso Deus:
11
Sicut pastor gregem suum pascet, in brachio suo congregabit agnos, et in sinu suo levabit; fœtas ipse portabit.
Eis-aí virá o Senhor Deus com fortaleza, e o seu braço dominará: Eis-aí virá com ele a sua paga, e diante dele a sua obra. Alexa, dria, faltam todas estas mesmas palavras, sem trazerem os asteriscos, com que Orlgenes nas suas Hexapias notava o que faltaya nos Setenta, conjetura daqui Martianay, que tanto o exemplar, de onde foi tirada a edição romana, como o Alexandrino, nenhum era o das Hexapias de Orlgcnes, mas o que vulgarmente se chamava a Edição Comum. Nota mais Martianay, que de dizer S. Jerônimo, que a omissão do copista dos Setenta procedera, de que ambos os períodos acabavam em fios, se tira um bom exemplo, para se perceber como na primeira Epistola de S. João, Cap. V, podia algum copista omitir no versículo 7 as palavras Patcr, Vcrbum, et Spiritus, por causa de quo assim o versículo 7, como o versículo S, acabam nestas palavras: et hi t.rcs unum sunt. - Pereira. - lOJ -
12
Quis mensus est pugillo aquas, et cælos palmo ponderavit? quis appendit tribus digitis molem terræ, et liberavit in pondere montes, et colles in statera?
Ê.le apascentará como pastor o seu rebanho Ajuntará pela fôrça do seu braço os cordeiros, e os tomará no seu seio, ele mesmo levará sobre si as ovelhas que estiverem prenhes.
13
Quis adjuvit spiritum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit, et ostendit illi?
Quem é que mediu as águas com o seu punho, e pesou os céus com o seu palmo? quem sustentou em três dedos toda a massa da terra, e pôs em pêso os montes, e em balança os outeiros?
14
cum quo iniit consilium, et instruxit eum, et docuit eum semitam justitiæ, et erudivit eum scientiam, et viam prudentiæ ostendit illi?
Quem ajudou o Espírito do Senhor? ou quem foi o seu Conselheiro, que o dirigiu?
15
Ecce gentes quasi stilla situlæ, et quasi momentum stateræ reputatæ sunt; ecce insulæ quasi pulvis exiguus.
Com quem tomou ele conselho, que o instruiu, e lhe ensinou a vereda da justiça e o aperfeiçoou na ciência, e lhe mostrou o caminho da prudência?
16
Et Libanus non sufficiet ad succendendum, et animalia ejus non sufficient ad holocaustum.
Eis-aí está que são reputadas as gentes como uma pinga de água que cai dum balde, e como um grão de pêso na balança: Eis-aí estão as ilhas como pó miúdo.
17
Omnes gentes quasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi nihilum et inane reputatæ sunt ei.
E não bastará o Líbano para queimar, e não bastarão os seus animais para um holocausto.
18
Cui ergo similem fecisti Deum? aut quam imaginem ponetis ei?
Assim são na sua presença todas as gentes como se não fôssem, e por ele sempre foram reputadas por um nada e como uma coisa -vã. 22, 12.) "Eu não tardo em vir, e comigo vem a minha paga, para retribuir a cada um segundo as suas obras," entendo que o que aqui se diz a "sua paga," é a que Cristo traz para os que crerem no seu Evangelho, e observarem o que ele manda, e o que se diz a "sua obra," são os merecimentos dos Santos, a que ele dará a.vida eterna, os quais Cristo chama "obra sua", porque como diz Santo Agostinho, qtúd sunt opera nostra nisi munera tua? que outra coisa são as nossas boas obras, senão dádivas tuas? E estas boas obras dos Santos, que são também obra de Cristo, porque são feitas pela sua graça, diz o Profeta que vêm diante déle, porque juntamente com os preceitos do Evangelho promete Cristo aos Apóstolos uma copiosa paga nos Céus. Quoniam merccs vestra copiosa est ln ccells. - Pereira. Isaías 40, 18-28
19
Numquid sculptile conflavit faber? aut aurifex auro figuravit illud, et laminis argenteis argentarius?
A quem pois tendes vós assemelhado a Deus? ou que imagem fareis dele?
20
Forte lignum et imputribile elegit; artifex sapiens quærit quomodo statuat simulacrum, quod non moveatur.
Porventura não foi o artífice o que fundiu a es- tá tua? Ou o ourives do ouro não a formou de ouro, e o ourives da prata não a cobriu com chapas de prata?
21
Numquid non scitis? numquid non audistis? numquid non annuntiatum est vobis ab initio? numquid non intellexistis fundamenta terræ?
O hábil artífice escolheu uma madeira forte e incorruptível: Procura ver o como há de assentar a estátua de modo que não dê de si.
22
Qui sedet super gyrum terræ, et habitatores ejus sunt quasi locustæ; qui extendit velut nihilum cælos, et expandit eos sicut tabernaculum ad inhabitandum;
Acaso não o sabeis vós? acaso não o ouvistes?- acaso não vos foi anunciado desde o princípio? acaso não tendes entendido os fundamentos da terra?
23
qui dat secretorum scrutatores quasi non sint, judices terræ velut inane fecit.
Ele é o que está assentado sobre a redondeza da terra, e os habitadores desta vêm a ser como gafanhotos:Ele o que estencl.eu os céus como um nada. e os desenrolou como tenda para habitar.
24
Et quidem neque plantatus, neque satus, neque radicatus in terra truncus eorum; repente flavit in eos, et aruerunt, et turbo quasi stipulam auferet eos.
Ele o que reduz os esquadrinhadores dos segredos a ficarem como se não foram, tornou como em coisa vã os juízes da terra:
25
Et cui assimilastis me, et adæquastis? dicit Sanctus.
E na verdade o seu tronco nem foi plantado, nem semeado, nem arraigado na terra:Ele repentinamente assoprou nêles, e se secaram, e levá-los-á como palha o torvelhinho.
26
Levate in excelsum oculos vestros, et videte quis creavit hæc: qui educit in numero militiam eorum, et omnes ex nomine vocat; præ multitudine fortitudinis et roboris, virtutisque ejus, neque unum reliquum fuit.
E a quem me assemelhastes vós, e igualastes? diz o Santo.
27
Quare dicis, Jacob, et loqueris, Israël: Abscondita est via mea a Domino, et a Deo meo judicium meum transivit?
Levantai vossos olhos ao alto, e vêde quem criou esses corpos celestes: Quem faz marchar em ordem o exército das estrêlas, e as chama a todas pelos seus nomes: Pela eficácia da sua fortaleza e fôrça e poder, nem uma só faltou.
28
Numquid nescis, aut non audisti? Deus sempiternus Dominus, qui creavit terminos terræ: non deficiet, neque laborabit, nec est investigatio sapientiæ ejus.
Porque dizes, ó Jacó, e falas, ó Israel: O meu caminho está escondido ao Senhor, e o meu juízo passou por alto ao meu Deus?
29
Qui dat lasso virtutem, et his qui non sunt, fortitudinem et robur multiplicat.
Porventura não o sabes, ou não o ouviste? Deus é o sempiterno Senhor, que criou os têrmos da terra:Ele não - ios - desfalecerá, nem se fatigará, nem há investigação que alcance a sua sabedoria.
30
Deficient pueri, et laborabunt, et juvenes in infirmitate cadent;
Ele é o que dá fôrça ao cansado: E o que multiplica a fortaleza e o vigor àqueles que não são fortes.
31
qui autem sperant in Domino mutabunt fortitudinem, assument pennas sicut aquilæ: current et non laborabunt, ambulabunt et non deficient.
Desfalecerão os meninos, e fatigar-se-ão, e os mancebos cairão de fraqueza.