1
Videns autem populus quod moram faceret descendendi de monte Moyses, congregatus adversus Aaron, dixit: Surge, fac nobis deos, qui nos præcedant: Moysi enim huic viro, qui nos eduxit de terra Ægypti, ignoramus quid acciderit.
Mas o povo, vendo que Moisés não acabava de descer do monte, se ajuntou contra Aarão, e lhe disse: Vem fazer-nos deuses, que vão adiante de nós: porque pelo que toca a Moisés, a este homem, que nos tirou do Egito, nós não sabemos o que lhe aconteceu.
2
Dixitque ad eos Aaron: Tollite inaures aureas de uxorum, filiorumque et filiarum vestrarum auribus, et afferte ad me.
Aarão lhes disse: Tirai as arrecadas de ouro, que vossas mulheres, filhos, e filhas trazem nas orelhas, e trazei-mas.
3
Fecitque populus quæ jusserat, deferens inaures ad Aaron.
Fez o povo o que Aarão lhe mandara, e trouxe- -lhe as arrecedas.
4
Quas cum ille accepisset, formavit opere fusorio, et fecit ex eis vitulum conflatilem: dixeruntque: Hi sunt dii tui Israël, qui te eduxerunt de terra Ægypti.
Aarão depois que as recebeu, fundiu-as, e formou delas um bezerro. Então disseram os israelitas: Eis- -aqui, ó Israel, os teus deuses, que te tiraram do Egito.
5
Quod cum vidisset Aaron, ædificavit altare coram eo, et præconis voce clamavit dicens: Cras solemnitas Domini est.
O que tendo visto Aarão, erigiu um altar dian te do bezerro, e à voz do pregoeiro clamou: Amanhã é a solenidade do Senhor.
6
Surgentesque mane, obtulerunt holocausta, et hostias pacificas, et sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere.
E eles, tendo-se levantado pela manhã, oferece ram holocaustos, e hóstias pacíficas. Todo o povo se assentou a comer e beber, e depois se levantaram a brincar.
7
Locutus est autem Dominus ad Moysen, dicens: Vade, descende: peccavit populus tuus, quem eduxisti de terra Ægypti.
Então falou o Senhor a Moisés, e lhe disse: Vai, desce: porque o teu povo, que tu tiraste do Egito, pecou.
8
Recesserunt cito de via, quam ostendisti eis: feceruntque sibi vitulum conflatilem, et adoraverunt, atque immolantes ei hostias, dixerunt: Isti sunt dii tui Israël, qui te eduxerunt de terra Ægypti.
Eles se apartaram bem depressa do caminho que tu lhes havias mostrado. Fizeram para si um bezerro fundido, adoraram-no, e imolando-lhe vítimas, disseram: Estes são, ó Israel, os teus Deuses, que te tiraram do Egito.
9
Rursumque ait Dominus ad Moysen: Cerno quod populus iste duræ cervicis sit:
Ainda disse mais o Senhor a Moisés: Eu vejo que este povo é de cerviz dura.
10
dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam.
Deixa, que o furor da minha indignação se acen da contra eles, e que eu os consuma, e eu te farei a ti chefe de um grande povo.
11
Moyses autem orabat Dominum Deum suum, dicens: Cur, Domine, irascitur furor tuus contra populum tuum, quem eduxisti de terra Ægypti, in fortitudine magna, et in manu robusta?
Porém Moisés conjurava o Senhor seu Deus, dizendo-lhe: Por que se acende o teu furor contra um povo teu, que tu tiraste do Egito com uma grande fôr ça, e com uma poderosa mão?
12
Ne quæso dicant Ægyptii: Callide eduxit eos, ut interficeret in montibus, et deleret e terra: quiescat ira tua, et esto placabilis super nequitia populi tui.
Não permitas, te rogo, que digam os egípcios: Ele os tirou do Egito astutamente para os matar nos montes, e para os extinguir da terra. Aplaque-se a tua ira, e deixa-te dobrar para perdoares ao teu povo a sua iniquidade.
13
Recordare Abraham, Isaac, et Israël servorum tuorum, quibus jurasti per temetipsum, dicens: Multiplicabo semen vestrum sicut stellas cæli; et universam terram hanc, de qua locutus sum, dabo semini vestro, et possidebitis eam semper.
Lembra-te de Abraão, de Isaac, e de Israel teus servos, aos quais tu juraste por ti mesmo, dizendo: Eu XJM BEZERRO — Isto mostra-nos um povo vindo do Egito, único país, aonde se prestava culto ao Boi Ápis, e que se recordava das práticas idolátricas a que tinha assistido; Cfr. At 7, 39 s. multiplicarei a vossa descendência, como as estrelas do céu; e eu darei à vossa posteridade toda esta terra, de que eu falei, e vós a possuireis para sempre.
14
Placatusque est Dominus ne faceret malum quod locutus fuerat adversus populum suum.
Então se apaziguou o Senhor, para não fazer contra o seu povo o mal, que tinha dito.
15
Et reversus est Moyses de monte, portans duas tabulas testimonii in manu sua, scriptas ex utraque parte,
Voltou Moisés pois de cima do monte, trazendo na sua mão as duas tábuas do testemunho, escritas de ambas as partes.
16
et factas opere Dei: scriptura quoque Dei erat sculpta in tabulis.
Elas eram obra de Deus, corno o era a escritura, que estava gravada nelas.
17
Audiens autem Josue tumultum populi vociferantis, dixit ad Moysen: Ululatus pugnæ auditur in castris.
Ora Josué ouvindo o tumulto, e a vozeria do po vo, disse para Moisés: No campo ouve-se alarido de quem peleja.
18
Qui respondit: Non est clamor adhortantium ad pugnam, neque vociferatio compellentium ad fugam: sed vocem cantantium ego audio.
A o que respondeu Moisés: Isto não é gritar de pessoas, que se exortam para combater; nem vozeria de gente, que obriga o seu inimigo a fugir: mas o que eu ouço são vozes de pessoas, que cantam.
19
Cumque appropinquasset ad castra, vidit vitulum, et choros: iratusque valde, projecit de manu tabulas, et confregit eas ad radicem montis:
E tendo-se aproximado ao campo, viu o bezerro, e as danças. Então irado na última diferença, atirou as tábuas que trazia na mão em terra, e as quebrou na falda do monte.
20
arripiensque vitulum quem fecerant, combussit, et contrivit usque ad pulverem, quem sparsit in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israël.
E pegando no bezerro, que eles tinham feito, lan çou-o no fogo, e o reduziu em cinza, que lançou na água, e fez que dela bebessem os filhos de Israel.
21
Dixitque ad Aaron: Quid tibi fecit hic populus, ut induceres super eum peccatum maximum?
Depois disse Moisés a Aarão: Que te fez este povo para tu o carregares com um tão grande pecado?
22
Cui ille respondit: Ne indignetur dominus meus: tu enim nosti populum istum, quod pronus sit ad malum:
Ele lhe respondeu: Não se ire meu Senhor: Porque tu sabes muito bem, quanto este povo é propenso para o mal.
23
dixerunt mihi: Fac nobis deos, qui nos præcedant: huic enim Moysi, qui nos eduxit de terra Ægypti, nescimus quid acciderit.
Eles me disseram: Faz-nos deuses, que vão adian te de n ós: Porque nós não sabemos que é o que aconteceu a este Moisés que nos tirou do Egito.
24
Quibus ego dixi: Quis vestrum habet aurum? Tulerunt, et dederunt mihi: et projeci illud in ignem, egressusque est hic vitulus.
Eu lhes disse: Qual dentre vós tem ouro? Trou xeram-no, e deram-mo: e eu o lancei no fogo, e saiu este bezerro.
25
Videns ergo Moyses populum quod esset nudatus (spoliaverat enim eum Aaron propter ignominiam sordis, et inter hostes nudum constituerat),
Moisés pois vendo que o povo tinha ficado nu, (pois Aarão o tinha despojado com esta vergonhosa abo minação, e o tinha posto nu no meio de seus inimigos),
26
et stans in porta castrorum, ait: Si quis est Domini, jungatur mihi. Congregatique sunt ad eum omnes filii Levi:
pôs-se à porta do campo, e disse: Se algum é do Senhor, ajunte-se comigo. E tendo-se ajuntado à roda dele todos os filhos de Levi, lhes disse:
27
quibus ait: Hæc dicit Dominus Deus Israël: Ponat vir gladium super femur suum: ite, et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum.
Eis-aqui o que diz o Senhor Deus de Israel: Ca da homem meta a sua espada à cinta: passai, e tornai a passar, atravessando o campo duma porta à outra; e cada um mate seu irmão, seu amigo, e o que lhe fôr mais che gado.
28
Feceruntque filii Levi juxta sermonem Moysi, cecideruntque in die illa quasi viginti tria millia hominum.
Fizeram os filhos de Levi o que Moisés tinha ordenado, e foram quase vinte e três mil homens, os que caíram mortos aquêle dia.
29
Et ait Moyses: Consecrastis manus vestras hodie Domino, unusquisque in filio, et in fratre suo, ut detur vobis benedictio.
Então lhes disse Moisés: Cada um de vós consagrou hoje as suas mãos ao Senhor, matando seu filho, e seu irmão, para vos ser dada a bênção.
30
Facto autem altero die, locutus est Moyses ad populum: Peccastis peccatum maximum: ascendam ad Dominum, si quomodo quivero eum deprecari pro scelere vestro.
A o outro dia disse Moisés ao povo: Vós come testes um grandíssimo pecado. Eu subirei onde está o Senhor, a ver se de algum modo o posso dobrar, e alcan çar dele perdão do vosso crime.
31
Reversusque ad Dominum, ait: Obsecro, peccavit populus iste peccatum maximum, feceruntque sibi deos aureos: aut dimitte eis hanc noxam,
E tendo voltado para o Senhor, lhe disse: Este povo cometeu um grandíssimo pecado, e eles fizeram para si deuses de ouro. Mas eu te conjuro, que ou tu lhe perdoes este delito,
32
aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti.
ou se o não fazes, me apagues do teu livro, que escreveste.
33
Cui respondit Dominus: Qui peccaverit mihi, delebo eum de libro meo:
O Senhor lhe respondeu: Eu apagarei do meu livro aquêle, que pecar contra mim.
34
tu autem vade, et duc populum istum quo locutus sum tibi: angelus meus præcedet te. Ego autem in die ultionis visitabo et hoc peccatum eorum.
Tu porém, vai, e conduze o povo ao lugar, que eu te disse. O meu anjo irá adiante de ti: Mas no dia da vingança visitarei eu este pecado, que ele cometeu.
35
Percussit ergo Dominus populum pro reatu vituli, quem fecerat Aaron.
Feriu pois o Senhor o povo pelo crime do bezerro, que Aarão lhe tinha feito.